Productinfo

Geschiedenis
Tuinkers, sterrekers of bitterkers komt oorspronkelijk uit het oostelijk deel van Noord-Afrika en uit Zuidwest-Azie. Tuinkers behoort tot de familie van de kruisbloemigen (Cruciferea) en tot het geslacht Lepidium L. (kruidkers).

De wilde vorm Lepidium silvestra (silvestereis betekent in het bos groeiend), komt voor in het gebied van Ethiopie, Egypte, Soedan via Saoedi Arabie en de Sinai tot in Tibet. Het gebruik van tuinkers is zeer oud. De Egyptenaren kenden dit gewas al. Ook de Grieken en de Romeinen hadden het in hun assortiment groenten. Zij gebruikten tuinkers als sla.

De Romeinen zorgden ervoor dat het produkt naar noordelijker streken werd verspreid. In ons land bleef de teelt van tuinkers lange tijd beperkt tot de particuliere tuinen. Sinds de zeventiger jaren wordt het op commerciële basis in kassen geteeld. In Nederland wordt de teelt van tuinkers in het Westland en in Limburg beoefend.

Botanische gegevens
Tuinkers is een eenjarig, kruidachtig gewas dat zeer snel groeit en weinig warmte nodig heeft. Al binnen drie a vier maanden na het zaaien geeft de plant rijp zaad. De plant vormt een 30 tot 60 cm lange bloemstengel, die bij sommige rassen wat paarsrood is aangelopen.

Tuinkers verspreid een eigenaardige reuk en heeft een scherpe smaak. Dit wordt veroorzaakt door de zogenaamde mosterdolie‘n die vrijkomen wanneer het gewas wordt verwond.

Van tuinkers wordt alleen het stengeltje met de twee kiemblaadjes gegeten. Zoals gewoonlijk bij tweezaadlobbigen wijken deze kiemblaadjes af van de vorm van de echte bladeren. De zaadlobben zijn klein, licht tot donkergroen van kleur en hebben meestal drie diep ingesneden slippen. Het stengeltje is meestal groen, maar Purperstar heeft een paarse kleur. De echte bladeren, die na de kiemblaadjes worden gevormd, zijn veel groter. Ze zijn ook lichtgroen en net als de stengel ,,berijpt".

Bewerken
Tuinkers wordt overwegend rauw gegeten. Je knipt de blaadjes af met een schaar en hoeft ze niet te wassen. Met wat suiker of zout en een beetje citroensap smaakt het heerlijk op de boterham. Tuinkers is heerlijk op een broodje gezond, in salades, op een omelet of bij rauwkost. De smaak past uitstekend bij visgerechten, verschillende soorten kaas en vegetarische maaltijden. Kaas en tuinkers is een heel goede combinatie, maar ook tuinkers met bleekselderij, tomaten, ei en ham is niet te versmaden. Als garnering voldoet tuinkers bijzonder goed op soep, gebraden vlees, eiergerechten of als onderdeel van een hors d'oeuvre.

Het is een zeer gewaardeerde groente in verband met het hoge vitamine C-gehalte. Van enkele zeezeilers is bekend dat zij op hun wereldreizen steeds een voorraad tuinkerszaad meenamen. Twee tot drie keer per week zaaiden zij wat zaad om altijd over verse tuinkers te kunnen beschikken.

Bewaren

  • Kwaliteitsachteruitgang
    Bij gebrek aan licht ontstaat er, vooral bij hogere temperaturen, een 'gerekt' gewas met een bleekgroene kleur. Afgesneden tuinkers gaat door gewichtsverlies snel in kwalitelt achteruit, in tegenstelling tot het nog op de voedingsbodem aanwezige produkt.
  • Gewichtsverliezen bij gesneden tuinkers: 35-40 % na twee dagen ongekoelde bewaring bij 18 C tot 20 C . Ongeveer 25 % na drie dagen opslag in een koeling bij 5 C en ca. 80 % rel. luchtvochtigheid.
  • Bewaarmethode
    Tuinkers moet gekoeld opgeslagen worden om het doorgroeien te vertragen. Aanbevolen wordt een temperatuur van 3 C en een relatieve luchtvochtigheid van 90-95% waarbij het product ongeveer twee weken bewaarbaar is.
  • Gemengde opslag
    Opslag bij ethyleenproducerende produkten zoals fruit en tomaten moet worden vermeden in verband met geelverkleuring van de tulnkers.

Voedingswaarden

Voedingswaarde per 100 gram tuinkers:

  • 50 Kj/12 kcal
  • Eiwit 2 gr
  • Vet 0,2 gr
  • Koolhydraten 0,3 gr
  • Calcium 250 mg
  • IJzer 2,5 mg
  • Vitamine C 50 mg
  • Vitamine A 2,0 mg
  • Vitamine PP 1 mg